Thursday, March 8, 2018

گزارشی از روز هشت مارس درتهران




روز پنجشنبه ٨ مارس به مناسبت بزرگداشت روز زن و همراهی با مبارزات زنان ایران در عرصه‌های مختلف، ما، زنانِ «تریبونی برای زنان چپ» در گروه‌های دو نفره تراکت زیر را در سطح شهر تهران بین مردم پخش کردیم و سپس به تظاهرکنندگان جلوی وزارت کار پیوستیم.
«ما زنان رهایی طلب و برابری خواه خواستار جدایی دین از حکومت و استقرار جامعه‌ای دموکراتیک و عاری از هر گونه تبعیض و نابرابری جنسیتی، طبقاتی، مذهبی، قومی، ملی و .... هستیم، که ضامن حقوق تمامی زنان به شرح زیرباشد:
الف: الغای کلیه‌ی قوانین زن ستیز و تبعیض آمیز علیه زنان، از جمله قوانین مربوط به ارث، ازدواج، طلاق،حضانت فرزندان، تحصیل در کلیه‌ی مقاطع تحصیلی، اشتغال، هنر، ورزش،  خروج از کشور و...
ب: به رسمیت شناختن حق زنان بر بدنشان از جمله لغو حجاب اجباری، تامین آزادی پوشش و آزادی سقط جنین و ...
ج: مبارزه باباورها، فرهنگ و سنت‌های زن‌ستیز در اجتماع، محل کار، خانواده، رسانه‌ها، مراکزآموزشی و...
د: رفع بیکاری و دستمزدمساوی برای زنان در مقابل کار مساوی، ایجاد فرصت‌های شغلی یکسان با مردان، ایجاد تسهیلات و امکانات مناسب برای زنان باردار و دارای فرزند، تامین سالخوردگان، بازنشستگان، معلولین، زنان تنها و...
ه: آزادی بیان، اندیشه، رسانه، تشکل، تجمع و تظاهرات
و: آزادی کلیه زندانیان سیاسی
ز: ریشه کن کردن فقر، فحشا، اعتیاد از طریق توانمند سازی قربانیان،  کار فرهنگی ، توانبخشی و ....
ح: محاکمه آمرین و عاملین جنایات سه دهه گذشته تا کنون و تامین حقوق و مطالبات بازماندگان این جنایت‌ها
ط: تامین بودجه وسرمایه‌گذاری واقعی برای رفع آلودگی‌های زیست محیطی، کمبود آب، حمایت از حیات وحش و...
ی:.....»
محل تظاهرات توسط نیروهای امنیتی و لباس شخصی‌های مجهز به دوربین‌های فیلم‌برداری اشغال شده بود. ولی زنان و مردان بسیاری در پیاده‌روها، ایستگاه‌های اتوبوس ایستاده و نشسته و یا در حال رفت و آمد بودند. تراکم نیروهای امنیتی در حدی بود که امکان تجمع وجود نداشت اما در فرصتی کوتاه حدود ٣٠ تا ٥٠ نفر از فعالان زنان توانستند شعارهای زیر را سردهند:
«نان، زنان، آزادی، لغو حجاب اجباری»
«تجمع تجمع حق مسلم ماست»
با حمله‌ی نیروهای انتظامی عده‌ای به کوچه پس کوچه‌ها فرار کردند ولی تعدادی از زنان و مردان دستگیر شدند، تا جایی که ما دیدیم دو تا ون پر از دستگیر شدگان بود. عده‌ای از آن‌ها را به   وزرا  برده‌اند و برخی را به پست‌های نیروهای امنیتی در سایر نقاط شهر منتقل کرده‌اند. هنوز کسی آزاد نشده.
قرار بود اگر امکان تجمع جلوی وزارت کار نبود چهار راه امیراکرم تجمع کنیم ولی آن‌جا هم توسط پلیس امنیتی اشغال شده بود و امکان تجمع نبود.
                                                                             تریبونی برای زنان چپ
                                                                             ١٧ اسفند ١٣٩٦



Sunday, March 4, 2018

گرامیداشت روز بزرگ ۸ مارس




 در هر شرایطی که هستیم  با تمام توانمان و با دستانی به هم گره خورده تلاش کرده ایم که چون همیشه روز جهانی زن را در کنار همه زنان جهان به جشن بنشینیم. در زیر انواع و اقسام بند و زنجیرهای قانونی و غیر آن، گرد هم آمدیم.
همچون همیشه خوشامدگویی سرشار  از عشق به همه زنان و مردانی که دغدغه رهایی همه انسانها را دارند و سپس بیان تاریخچه ای مختصر  از این روز بزرگ و مبارزات زنان در ایران و جهان.
ساز زدیم و آواز خواندیم. تئاتری در موضوع ستم هایی که می کشیم، اجرا کردیم. کارگاهی در خصوص نقش تبعیضات جنسیتی، ستم طبقاتی، دین و سنت، آموزش و فرهنگ در زندگی زنان این مرز و بوم داشتیم و نتیجه حاصل از آن، رفتن به سوی "آگاهی" و "تشکل مستقل زنان" بود.
ما زنان در هر برهه از تاریخ به گونه ای پیگیر مطالبات خود بوده ایم و تا کنون در زمینه هسته های مطالعاتی، برپایی مراسم روز جهانی زن، آکسیونهای محدود در این رابطه و انتشار کتب و مقالات متعدد در زمینه مسائل زنان کوشش کرده ایم.
پیش از جنبش دی ماه ۹۶ ویدا موحد معروف به دختر خیابان انقلاب برای اعتراض به حجاب اجباری روسری از سر کشید و بر بادش داد. پس از آن با شروع تظاهرات پر شور خیابانی در اعتراض به مشکلات بیکاری و گرانی و... حرکت دختران انقلاب تداوم یافت.
در واقع از یک سو سیستم سرمایه سالار و سود محور و از سوی دیگر حاکمیت مردسالارانه و سلطه مذهب و سنت، بستر خیزش و تحرکات مترقی ماههای اخیر بوده است.
ضروری است که جنبش زنان در تداوم حرکت "دختران خیابان انقلاب" گامهای بلندی بردارد.

بخشی از زنان کرج و تهران
اسفند ۹۶

ارسالی به تریبونی برای زنان چپ

Thursday, February 22, 2018

رهایی کامل و بی قید و شرط، خواسته زنان ایران


چند روز قبل از شروع اعتراضات مردمی در دی ماه ۱۳۹۶ دختری، در ابتدا بی نام و نشان با حرکتی تابو شکن، رادیکال، جسارت آمیز و خلاقانه در خیابان انقلاب تهران، دراعتراض به حجاب اجباری روسری خود را به چوب بست و بدینسان در برهه‌ای که سایر فرودستان نیز کارد به استخوانشان رسیده بود، پرچم مبارزه‌ای پرشور را به اهتزاز درآورد و موجی را دامن زد که طی آن زنان و مردان بسیاری در همه شهرها این حرکت نمادین را دنبال کرده و به حجاب اجباری «نه» گفتند و با این «نه» گفتن، عملا شاهرگ رژیم مذهبی را نشانه رفتند.  
حرکت  «دختران انقلاب» چه در شروع و چه در ادامه کاملا فردی و خودجوش بود، حرکتی حاصل ۳۹ سال تحمیل و اجبار. «نه» به حجاب اجباری نه تنها طلب یک حق اولیه انسانی یعنی آزادی پوشش، بلکه یک اعتراض سیاسی و یک «نه» بزرگ به کل سیستم زن ستیزاست، چرا که حجاب اجباری علاوه بر تضییع حق آزادی پوشش، نماد ایدئولوژیک- سیاسی ومهم ترین ابزارسرکوب سیستم بر علیه زنان است،  و به همین دلیل نیزازنخستین اقدامات تهاجمی به آزادی های زنان در اسفند ۱۳۵۷ اعلام حجاب اجباری بود که اولین اعتراضات را از جانب زنان به دنبال داشت.
بنابراین مبارزات زنان از جمله « دختران انقلاب» نه عرصه‌ی مصادره و معامله مدعیان فرصت طلب است، نه در محدوده‌ی کوته بینانه فمینیسم درون سیستمی قرار دارد و نه زیرمجموعه مبارزات کارگری است. مبارزات زنان گستره‌ای  است همه جانبه تا رسیدن به جامعه‌ای عاری از هر گونه تبعیض. باور به خصلت سیاسی و موقعیت ویژه زنان در ایران و ضرورت مبارزه برای رهایی ازهر گونه ستم از جمله حجاب اجباری، به نوعی مشخص کننده باور به رهایی کل جامعه و وجه تفکیکی رادیکالیسم ِ هر حرکت اجتماعی است.
مسلما موضع گیری  سرکوبگرانه و درعین حال تحقیرآمیز حاکمین قدرت در قبال  «دختران انقلاب»  دور از انتظار نبود، بازداشت و ضرب وشتم آنان، بکار بردن تعابیر  تمسخرآمیزی همچون  «روسری به هوا دادن چند تا دختر» تا زدن برچسب‌هایی همچون استفاده از مواد مخدر و یا فحشا از شیوه‌هایی بود که حاکمیت برای سرکوب این حرکت اعتراضی به کار برد. با این همه، این اقدامات و حکم هایی که درمورد دختران زندانی داده شد نتوانست مانع گسترش‌ یافتن وتداوم این حرکت  بشود.
 اما چگونگی موضع گیری افراد و جریانات مختلف نسبت به حرکت  «دختران انقلاب»  دقیقا کنه  نگرش آنان را نسبت به مسئله زنان نشان داد. از یک سو گرایشات اکونومیستی که مبارزه با روابط ارتجاعی از جمله مناسبات ناشی از مذهب و سنت را جزیی از مبارزه طبقه کارگر نمی‌دانند و مبارزه برای سیاست انقلابی را جدای از مبارزه طبقاتی تلقی می‌کنند؛ همان دیدگاه کهنه برخی از روشنفکران به اصطلاح چپ که معتقد بودند برای آنکه جنبش زنان بورژوایی نباشد باید فقط از حقوق زنان کارگر و زحمتکش دفاع کند ومبارزات زنان را زیرمجموعه یا «سایه» مبارزات دیگر، از جمله در مورد اخیر اعتراضات فرودستان جامعه دانسته و معتقدند این حرکت نباید جنبش فرودستان را تحت الشعاع قرار دهد. حال آنکه زنان خود از فرودست‌ترین اقشار جامعه هستند و  محو ستم و استثمار طبقاتی از رهایی زنان جدا نیست  و درعرصه‌ی مبارزه برای رسیدن به خواسته‌های زنان هیچ تقدم و تاخری وجود ندارد. زنان منتظر نمی‌مانند تا درآینده‌ای نامعلوم یا در مرحله‌ی دیگراز تحولات اجتماعی خواسته‌هایشان را مطرح کنند. زنان اجازه نمی‌دهند تجربه تلخ سال ۵۷ دوباره تکرار شود، تجربه ملموسی که طی آن زنان به عنوان اولین گروه‌هایی  که از حضور در فضای عمومی محروم شدند، در اعتراضاتشان به حجاب اجباری تنها ماندند و از جانب بسیاری از نیروهای سیاسی غالبا حمایت نشدند.
از سویی دیگر برخورد مصادره جویانه نیروهای اصلاح طلب خارج و داخل بود که پس از خیزش فرودستان در دی ماه و مواضع ارتجاعی‌ای که اتخاذ کرده بودند منزوی و منفور شده بودند و سعی داشتند با مصادره کردن این حرکت اعتراضیِ رادیکال خود را به گونه‌ای  بازسازی کنند. برخی ازآنان در  خارج کشور با کمک حمایت رسانه‌ها و بلندگوهای سرمایه‌داری به یکباره سرآغاز مبارزات زنان علیه حجاب را به خود منتسب کردند و تاریخ را به نفع خود تحریف کردند. کسانی که بعضا برای موج سواری، دستمزدهای کلانی نیزمی گیرند. این برخوردها نشان داد که دغدغه واقعی آنان نه احقاق حقوق زنان که بازی‌های سیاسی جهانی و کسب امتیازاست. همان‌گونه که در گذشته در جنگ قدرت بین اصول‌گرایان و اصلاح‌طلبان درگیر این بازی‌ها شده بودند، غافل از آنکه نمی‌شود موجی را که بسیار قبل از کمپین‌های فرمایشی این گروه‌ها و به شکل خودجوش در خیابان‌ها و توسط زنان از تمامی اقشار و طبقات  شکل گرفته بود، نامی ونشانی، سری و چهره ای نداشت، ماهیتا متضاد با  نخبه گرایی بود، و هیچ فراخوانی نداشت، مصادره کرد.
به دور از همه این موضع گیری‌های اکونومیستی و راست، زنان ایران، زنانی هستند که در لحظه لحظه‌ی این سی و نه سال بار تحمیل همه جانبه را به دوش کشیدند با شعار «یا روسری یا تو سری» کتک خوردند، بازداشت شدند، شلاق خوردند، با گشت ارشاد جنگ و گریز کردند، به دلیل مضحک «بدحجابی» توهین شنیدند، از ادامه تحصیل محروم شدند، فرصت‌های شغلیشان را از دست دادند،  حس وزش باد و تابش آفتاب برموهایشان را فراموش کردند، حس آزادی و بی دغدغه بودن در نوع پوشش. آری تجربه زیستی  زنان ایران و از جمله ما، به عنوان بخشی از این زنان بسیار متفاوت است، تفاوتی عظیم به عنوان پایین‌ترین لایه هرم قدرت با بالاترین لایه‌های قدرت، تفاوتی عمیق، به عمق ستم جنسیتی با مردانی که در کنار ما هستند، تفاوتی بزرگ به بزرگی مرزهای جغرافیای ایران با زنان جهان.   ما به همراه سایر زنان ایرانی در خیابان‌های تهران و دیگر شهرها به پا خاسته‌ایم، این حق ماست که نه تنها با حجاب اجباری که با هر اجباری به شیوه‌ی خلاقانه و خاص خود مبارزه کنیم وفارغ از سرکوب‌ها، فارغ از قضاوت‌های اکونومیستی و راست، مالک بدن خود بوده و آزادانه نوع پوشش خود را انتخاب کنیم، مبارزه برای رفع هرگونه  ستم از زنان از جمله ستم حجاب اجباری فقط مسئله زنان نیست این راهی است که حمایت همه زنان و مردانی را که به رهایی زنان و کل جامعه باور دارند می طلبد.
                                                                                                تریبونی برای زنان چپ
                                                                                                بهمن ١٣٩٦
                                                                                                                                                           


Wednesday, February 14, 2018

راه‌های نفوذ سرمایه‌داری در جنبش زنان


بحث «جنبش» و در این مقاله «جنبش زنان» خود قابل تامل است. بدون تعیین تکلیف نظری و عملی با این واژه قاعدتا نمی‌توان  به چرایی و چگونگی «نفوذ» وارد شد. جنبش زنان بنا به ماهیت جنسیتی خود قاعدتا تمامی زنان را در برمی‌گیرد.  اما در عین حال جایگاه اقتصادی و اجتماعی زنان  می‌تواند اهداف  متمایزی را در فضا و زمان‌های متفاوت  برانگیزاند . گرچه اکثریت زنان با توجه به موقیت تبعیض‌آمیز و فرو دستشان تا رهایی کامل، همراهان و کنشگران جنبش باقی خواهند ماند اما زنان وابسته به نهادهای اقتصادی و سیاسی درقدرت جزء آن اقلیتی هستند که «رفیقان» نیمه راه محسوب خواهند شد، ولی حضور و نفوذ نظری و عملی‌شان با توجه به امکانات سر شاری که دارند بسیار تاثیر گذار و مخرب بوده و خواهد بود. 
با توجه به این مقدمه کوتاه وارد بحث می‌شویم. شاید بتوان  ٢ حوزه متفاوت را برای طرح شیوه‌های نفوذ سرمایه‌داری در جنبش زنان تبیین کرد:

١.آنچه که ساختار سرمایه‌داری در توشه خود دارد؛
٢. آن چه که چپ جهانی  وبه خصوص چپ در ایران از نبود آن رنج می‌برد.

1.الف: نهادهای در قدرت سرمایه جهانی :
بدون تردید نظام سرمایه سود محور از استثمار چند لایه‌ی زنان، هر ساله میلیاردها دلار اندوخته می‌نماید (بحث نقش زنان در انباشت سرمایه  خود فرصتی دیگری را می‌طلبد)،  لذا با ترفندهای گوناگون سعی در حفظ و نهایتا کنترل این بخش عظیم دارد.  تن دادن به بخشی از مطالبات زنان وطرح وحمایت همه جانبه از آن‌ها در تریبون‌های رسمی قدرت  یکی از این ترفندهاست. هرگاه که کنشگران جنبش زنان مطالبه‌ای را  طرح و با پشتوانه‌ای قابل توجه در سطح جامعه  بیان کرده‌اند، ساختار سرمایه ناچارا وبعد از چانه‌زنی‌های زمان‌بر به بخشی از آن تن داده است. این سطح از مطالبات با توجه به پتانسیل واقعی کنشگران، می‌تواند بسیار جزیی  و گاه امری مهم وحیاتی‌تر باشد (مثلا ورود  به ورزشگاه‌ها در کشوری مثل ایران و یا دستمزد برابر برای کار برابر در کشور‌هایی مثل فرانسه یا آمریکا).   
قاعدتا این  نوع از دستیابی به خواسته‌ها در چهار چوب سرمایه‌داری و مردسالاری تحت عنوان «رفرم» قابل بررسی است. نکته‌ای که نباید از نظر دور داشت همانا عدم ثبات و پایداری رفرم‌هاست. امتیازاتی که زنان در چارچوب نظام‌های اقتدارگرا کسب می‌کنند کاملا قابل برگشت و حذف شدن هستند. این رفرم‌های ساختاری در شرایط «بحران» و یا «تغییر سیاسی» در هرم قدرت به راحتی  در معرض خطر قرار می‌گیرند. نمونه دولت‌های موسوم به «رفاه» شاید بتواند اصل مطلب را ادا کند. با اوج‌گیری بحران سرمایه‌داری در این کشورها به مرور شاهد پس‌گیری تمامی امتیازات رفاهی هستیم که زمانی نه چندان دور این کشورها را برای چپ ستیزان به بهشت برین تبدیل کرده بود. در ایران نیز با واژگونی سلطنت و قدرت‌گیری جمهوری اسلامی، اکثریت رفرم‌های ایجاد شده  برای زنان، حذف گردید و قوانینی به شدت ضد زن جایگزین آن شد. نتیجه این قسمت از بحث شاید بتواند این باشد که:اهرم‌های قدرت تا آن جا که بتوانند تن به مطالبات زنان حتی در سطح حداقلی نخواهند داد ولی هر آیینه که سمبه جنبش پر زور شود وقدرت چانه‌زنی آن بالا رود سرکیسه را شل کرده و به اصطلاح کوتاه می آیند. خطر نفوذ دقیقا از اینجا آغاز می‌شود که هوادارن سرمایه‌داری این رویکرد را به حساب انعطاف‌پذیری و همراهی نئولیبرالیسم با جنبش زنان جا می‌زنند و به عمد نقش مبارزاتی زنان و همچنین ریسک
بازپس‌گیری و حذف امتیازات کسب شده را نادیده می‌گیرند.

١.ب:ان.جی. او ها به عنوان ابزاری قدرتمند در مناسبات سرمایه داری
جیمس پتراس: «ان. جی. او ها ساختاری از درون نخبه‌گرا و از بیرون پست و چابلوس دارند. نهادهایی که ساختاری سلسله مراتبی و غیر دموکراتیک و سلطه گرا دارند!»
 ان.جی.او های زنان نیز همگام با سیاست‌های فوق و با عناوین مختلف به دنبال جذب زنان جوان و عاصی از فشارهای جمهوری اسلامی و در نبود بک جریان منسجم و قوی چپ، وارد میدان شدند که تاریخچه حرکت و  موضع گیری‌ها و نتایج آن بارها مورد بررسی قرار گرفته و لازم به تکرار نیست.
ولی در یک جمع بندی کلی میتوان نقش ان. جی. او های زنان را تیتر وار  عنوان نمود:
١.نقش آنان در فرو نشاندن خشم و نارضایتی زنان  و سد کردن وشکستن مقابله‌های سیاسی و اجتماعی. در واقع تیغه مقاومت سیاسی را کند می‌کنند.
٢.رابط بین زنان و نهادهای قدرت هستند و به عنوان محلل و واسطه به چانه‌زنی با بخش‌هایی از حکومت وارد میدان می‌شوند.
٣.تسهیل کننده اعمال قدرت بر زنان می‌شوند. آنان به اسپانسرها و بودجه‌گذاران خود جواب پس می‌دهند نه به زنانی که در میانشان کار می‌کنند.
٤.هرچه فلاکت ناشی از سیاست‌های نئولیبرالیستی بیشتر می‌شود ،شیوع ان.جی. اوها بیشتر و زمینه‌های فعالیت آنان گسترده ترمی‌گردد. 
٥.هرگاه سیاست‌های نظامی و مداخله‌گرایانه قدرت‌های بزرگ سرمایه‌داری حادتر گردد  بلافاصله  ان. جی.اوها فعالتر شده تا ظاهرا ویرانی‌های ناشی از جنگ را مرمت کنند، ولی در واقع هدف آن است که شرایط  به گونه‌ای سامان‌دهی شود که خطری منافع آتی‌شان را تهدید نکند (در عراق و افغانستان و سوریه....).[1]
٦-شعار ان.جی. اوها «غیر سیاسی» بودن آنان است که پر واضح است که این شعار در واقع «سیاسی‌ترین» شعار ممکن است.
٧.در نتیجه عملکرد رفرمیستی و سطحی این نهادها، یک باور غلط در ذهن زنان کشورهای پیرامونی نقش می‌بندد و آن عبارت از این است که نژاد سفید و تحصیلکرده آمریکایی و اروپایی ناجی زنان در کشورهای «عقب مانده» هستند. این نگاه در پسِ خود رویکردی نژادپرستانه را تقویت می‌کند.
٨. روند حمایت سلبیریتی‌ها (از طریق ان.جی.او های خیریه‌ای) از گرسنگان افریقا و آسیا و پنهان شدن سکولارهای موذی در پس این رفرم‌ها، این شعار را تبلیغ می‌کند که: آلترناتیوی غیر از غرب و سرمایه‌داری و بازار آزاد وجود ندارد.
٩.ان.جی. اوهای زنان در ایران و جهان، تقابل را به مذاکره و چانه‌زنی تبدیل می‌کنند و از «مقاومت» سیاست زدایی می‌کنند.(مذاکره با آیات عظام و مراجع تقلید و نامه‌نگاری، کمپین، امضا و...)
١٠.جنبش‌های  خودجوش زنان که می‌توانند وباید به خود متکی و مستقل باشند تحت کنترل ان.جی.اوها قرار گرفته و جهت‌دهی  واهداف ابتر و ناقص تحمیل می‌گردد.
١١.این نهادها با بودجه‌ای که در اختیار دارند زنان محلی را که شاید در نبود این بودجه‌ها ، فعالین جنبش مقاومت می‌شدند به عنوان کارمند رسمی در اختیار گرفته به کار می‌گیرند. در نتیجه این زنان فکر می‌کنند که هم درآمد دارند و هم کاری مفید انجام داده‌اند، یعنی مقاومت تبدیل به یک شغل بی خطر می‌گردد.

با مراجعه به آمار رسمی میتوان صدها نمونه از این  ان.جی.اوها در ایران برشمرد[2] که با در اختیارداشتن بودجه و امکانات گوناگون اهداف ذکر شده را به خوبی پیش می‌برند. البته مد نظر این نوشته قاعدتا تشکل‌های مستقل و خودجوشی که توسط بخشی از زنان پیشرو  در محلات مختلف تشکیل می‌شود و هدفی جز الیتام حداقلی از دردها را ندارد، نیست.

٢. آن چه که چپ جهانی  وبه خصوص چپ در ایران از نبود آن رنج می‌برد
دومین بخش «راه نفوذ سرمایه داری  در جنبش زنان» نگاهی می‌اندازد به آن چه که جنبش چپ فاقد آن است  و در نتیجه این خلا ایجاد شده، ورطه هولناکی برای سوء استفاده جریانات راست و پوپولیستی ایجاد می‌گردد.
شاید بهتر باشد از دو زاویه به این کاستی نگاه کنیم:

٢.الف:زنان «چپ»
در این حوزه کم نیستند زنانی که به عنوان فعالین جریانات و احزاب سیاسی مدعی، ضمن تاکید بر نابرابری زنان و مردان، همچنان با انواع و اقسام تفسیرات تاریخ مصرف گذشته به زنان توصیه می‌کنند که مبادا در برابر رفیقان «مرد» خود قرار بگیرید که این راه به ترکستان می‌رود!
آذر ماجدی: «تشکل مستقل زنان نه تنها از زاویه منافع طبقه کارگر نادرست ومضر است بلکه از زاویه جنبش زنان نیز راه به جایی نمی برد. زنان کارگر آنجا که برای منافع طبقاتیش می‌جنگد باید همراه رفیق مردش در سازمان متشکل شود و برای حقوق برابر به عنوان یک زن باید یک عنصر فعال باشد. برای زن  پرولتر مساله در مورد پایین کشیدن دیوارهایی که امکان رقابتش با مرد هم طبقه‌اش را محدود می‌کند نیست، بلکه مساله بر سر احیا و تضمین حقوق "همسری" و "مادری" است.»

اشرف دهقانی: «در جامعه ما مرز محکمی کمونیست‌های راستین را از معتقدین به فمنیسم حتی اگر ادعای کمونیست و سوسیا لیست بودن را هم داشته باشند، متمایز می کند. ...اینها سعی می‌کنند با جدا کردن مبارزات زنان از مردان انرژی زنان را در کوره راه فمنیستی به هدر بدهند...

مسلما از این نمونه‌ها و در طیف‌های گوناگون می‌توان انواع و اقسام نگرش‌ها و رویکردها به مبارزات زنان را بیرون کشید. اینکه ما در کدام جایگاه ایستاده‌ایم و آیا توان مبارزه نظری و عملی با این رویکردهای ضد زن را داریم یا نه، می‌تواند محور بحث‌های آتی باشد.

٢.ب: مردان «چپ»
زنان رهایی طلب‌زیادی هستند که در عرصه‌ی اجتماعی فعالند و آگاهانه بر سر موانع  تبعیض‌آمیز جنسیتی می‌کوبند ولی زیر سقف خانه‌ی خود همچنان اسیر و عبید روابط مردسالاری‌ند و رفتارهای زن ستیزانه‌ی همسر «چپ»شان همواره بخش اعظمی از انرژیشان را به خود اختصاص می‌دهد.
کم نیستند مردان فعال «چپ» که با عقب‌مانده ترین گرایش‌های ضد زن در جامعه همراهی و یا نهایتا در بهترین شرایط در قبال آن سکوت می‌کنند. هستند مردانی که در راه مبارزات کارگری، متحمل سال‌ها زندان و شکنجه شده‌اند ولی وقتی پای مبارزات و مطالبات جنبش زنان مطرح می‌شود به آن انگ لیبرالی، بورژوایی و غربی می‌زنند(نگاه کنید به مصاحبه محمود صالحی فعال جنبش کارگری در مورد زنان)[3]
 زنان به کرات شاهد تمسخر و تخریب مردانی بودند که با اینکه عنوان چپ را  یدک می‌کشند ولی کلامشان مملو از واژگان تحقیر آمیز جنسیتی است، واین رویکرد متاسفانه تا زمانی که تکلیف کلیت جامعه با مردسالاری روشن نشود، همچنان ادامه خواهد داشت. چرا که در جامعه مردسالار تمامی مردان از امتیازاتی انحصاری بهره می‌برند  و پشتیبانی دین و سنت از این «نعمت‌های باد آورده» را  ارج می‌نهند! آنان از زنان در موقعیت  خواهر، مادر و همسربهره کشی می‌کنند و هیچگاه به راحتی حاضر نمی‌شوند به چرایی این جایگاه تبعیض‌آمیز بپردازند.

سخن پایانی
با توجه به حوزه‌های متعدد و البته ناکافی طرح شده در این مقاله، می‌توان یک جمع‌بندی کلی ارائه داد: گرچه بعد از فرو پاشی بلوک شرق و تشدید بحران در اردوگاه چپ، نباید سر درگمی‌های ایجاد شده را دست کم گرفت، ولی در عین حال  ودر گذشت زمان می‌توان شاهد صف‌بندی‌های تقریبا روشنی در این حوزه بود.  قاعدتا بدون مطالعه وبررسی دقیق و تضارب  آرا نمی‌توان جایگاه خود را در این صف‌بندی‌های جدید پیدا کرد (گرچه به شکل کامل و ایستا و جزمی هم نمی‌توان به یقین دست یافت.)
ما به عنوان بخشی از زنان چپ، وظیفه‌ی سنگین‌تری به عهده داریم. زیرا ناگزیریم جنبش خود را با تمامی عرصه‌های مبارزاتی ضد سرمایه‌داری و ضد استیلا و قدرت هماهنگ و همسو کنیم.  تجهیز تئوریک و همگام با آن مشارکت عملی در گردهم آیی‌های زنان و بحث و جدل درون خود زنان می‌تواند اولین ومهمترین قدم‌ها باشد.

                                                                                                رزا
                                                                                                تریبونی برای زنان چپ                                                                                                                  بهمن ١٣٩٦
                                                                       




[1]تعداد ان.جی.او‌ها که در زمینه‌ی توسعه در دنیای عرب کار می‌کنند از تعداد ۱۷۵هزار در سال ۱۹۹۵ به تعداد ۲۲۵هزار در سال ۲۰۰۳ رسیده است و با توجه به اوضاع متغیر سیاسی در منطقه، ان.جی. او‌های عربی به ندرت تاثیر قابل ملاحظه‌ای در توسعه و آینده‌ی جوامع خود داشته‌اند.»  حتی اگر ان.جی.او‌ها هنوز به اندازه‌ی کافی «بازیگران قدرتمندی» نشده باشند، باید پذیرفت که بیش از پیش مکان پیاده‌سازی سیاست خارجی آمریکا و دیگر قدرت‌های غربی هستند. همانطور که خواهیم دید، این اتفاق محصول تنظیمات بودجه‌ای است که برای ان.جی.او‌ها اتفاق می‌افتد، بخش دیگری از آن به انتخاب زنان پیشرو و یا زنان روشنفکر برای همکاری در ان.جی.او‌ها برمی‌گردد. ایدئولوژی فرهنگی نئولیبرالیسم از طریق این فرآیند هژمونیک ترویج می‌شود که مفهوم دموکراسی در جامعه‌ی مدنی را با بازار یکسان تلقی می‌کند، بازار یعنی‌‌ همان جایی که خبری از حقوق سیاسی یا عدالت اجتماعی نیست. ان.جی.او‌ها، با اینکه به نظر می‌رسد بدون وابستگی به دولت و به شکل خودگردان اداره می‌شوند، اما در ‌‌نهایت عملکرد آن‌ها همانند ضمیمه‌ای برای سیاست‌های دولت است.  اکنون به شکل تخصصی‌تری به ان.جی.او‌های زنان در منطقه‌ی کردستان عراق خواهم پرداخت.... برای خواندن کل این گزارش مراجعه کنید به:بازسازی پس از جنگ ، امپریالیسم و ان جی او های زنان در کردستان، نویسنده شهرزاد مجاب، مترجم نفیسه آزاد، ١٨ اردیبهشت ١٣٩١. http://bridgesforwomen.org/post/61
[2].کانون هستیا اندیش.سایت زنان ایران.کانون زنان ایران.مادران امروز.ایران مهر.زنان ایران.حمایت از کودکان و زنان پناهنده.مرکز فرهنگی زنان.حمایت زنان مبارزه با الودگی محیط زیست. زنان کار آفرین و ....

[3]  http://www.ofros.com/mosahebe/asadpur_salehi.htm مصاحبه زهره اسدپور از اعضای کمپین یک میلیون امضا با محمود صالحی فعال کارگری

Sunday, February 11, 2018

فرودست‌سازی زنان طی تاریخ سرمایه‌داری


پیشگفتار
بحران‌های پایان فئودالیسم تغییراتی را در رابطه‌ی قدرت بین اربابان و کشاورزان بوجود آورد. «بین‌سال‌های ١٣٥٠ تا ١٥٠٠ مزد تا حدی افزایش یافت، اجاره زمین‌ و قیمت کالاها کاهش یافته بود و مالکان بخش کوچکی از زمین‌های خود را به کشاورزان اجاره داده بودند.»(فدریچی ٦١) پیش از این نیز قطعات کوچک زمین در دست کشاورزان بود اما طی این دوران میزان آن افزایش یافت. فضاهای روستایی که کشاورز- کارگران در کنار کار روی زمین‌های اربابی، روی آن‌ها نیز کار می‌کردند، افزایش یافت. زنان نیز، مثل مردان روی زمین‌های اربابی و اجاره‌ای کار می‌کردند و بخشی از محصولات مورد نیاز خود و خانوارشان را به دست می‌آوردند. اقتصاد معیشتی وجه مسلط و تمرکز زن و مرد، هر دو، بر تهیه‌ی غذای خانوار بود. مرد و زن هردو وابسته به زمین و ارباب فئودال بودند.
برای زنان که عموما دسترسی کمتری به زمین و امکانات اجتماعی داشتند «فضاهای روستایی، مکان‌های مشترکی بود که به آن‌ها هم امکان حضور اجتماعی و هم کار روی زمین را می‌داد تا بخشی از محصول مورد نیاز خود و خانوار را تهیه کنند، دیگر محصولات ساخته‌شده خود را بفروشند، با  زنان دیگر تعامل، انتقال تجربه و دانش داشته باشند.» (فدریچی ٧١)
از اواخر قرن ١٥ میلادی در کنار گسترش مستعمره‌ها، شاهد ترتیبات دیگری در مورد زمین‌هاهستیم که در آن‌ها دولت از نظر قانونگذاری، تغییر ماهیت زمین‌های کشاورزی، بازتقسیم زمین‌های اربابان فئودال و در نهایت غصب زمین‌های محدود کشاورز- کارگران، حصارکشی در جهت واگذاری آن‌ها به مالکیت جدید نقش اساسی داشت. چنین استدلال می‌شد که فقرا از زمین زیاد بار می‌کشند، اما زمین در دست ثرواتمندان می‌تواند استراحت کند.
نتیجه‌ی خصوصی‌سازی زمین‌ها، تولید محصول برای بازار و صادرات بود که افزیش قیمت محصولات و گرسنگی هرچه بیشتر برای کارگران و کشاورزان را در پی داشت. دوره‌ی طولانی گرسنگی، مرگ و میری بدتر از دوره‌ی طاعون و یک بحران جمعیتی را باعث شد. شورش‌های مردم به ویژه زنان، برای غذا بیشتر کشورهای اروپایی را فراگرفت.
در این مقاله برنامه‌ دولت‌ها وسرمایه‌داری وغلبه بر اعتراض‌ها وشورش‌های اجتماعی که زنان در آن‌ها نقش اصلی داشتند، فرودست‌سازی سازمان‌یافته و روزافزون زنان و اعطای قدرت به مردان برای اعمال  کنترل بر زنان، زیر سه عنوان کار و مزد، خانواده، مستعمره‌ها مورد بررسی قرار می‌گیرد. عنوان بدن زن (که قبلا منتشر شد) نیز یکی دیگر از زیرمجموعه‌های این بحث است.  
کار- زنان – مزد
با سلطه‌ی روابط پولی زنان متحمل بیشترین تاثیر منفی از شرایط دستمزدی شدند. زیرا مزد می‌توانست قطع شود و درون این مجموعه روابط،  کار زنان بیش از پیش کم ارزش می‌شد و مزد کمتری به آنان تعلق می‌گرفت. درحالی که در قرن ١٤ زنان برای کار مشابه نصف یک مرد مزد می‌گرفتند، در قرن ١٦ این میزان به یک سوم مزد مردان رسید. (فدریچی ٧٧) هرچه روابط کار مزدی گسترش می‌یافت زنان بیشتر از این حوزه رانده می‌شدند یا با مزدهای بسیار پایین‌تر از مردان به کار گماشته می‌شدند. این امر زمانی وسعت بیشتر یافت که از شغل‌های انحصاری پیشین خود مثل قابلگی و درمانگری نیز، به نفع پزشکی مدرن مردانه کنار گذاشته شدند. بنابراین «خدمتکاری خانه‌های اربابی شغل یک سوم از زنان شد و نیز دایه خانگی، کشاورزی دستی، ریسندگی و بافندگی در مقیاس خرد، قلاب‌دوزی و فروشندگی دوره‌گرد» (فدریچی ٩٢) تبدیل به دیگر مشاغل زنان شد. کاهش دستمزدها درحالی صورت می‌گرفت که افزایش قیمت‌ها نیز از سوی دیگر وجود داشت وسفره‌ی کارگران هر روز تهی‌تر می‌شد.
خصوصی‌سازی و حصارکشی زمین‌ها برای زنان محرومیت بیشتری در پی داشت. دسترسی آنان به منابع غذایی را بسیار محدود ساخته بود و زنان که عمدتا تامین کننده و مسئول تهیه‌ی غذای کودکان بودند، فشار بیشتری تحمل می‌کردند. زنان دیگر فضایی نداشتند که کاری به آن‌ها سپرده شود و امکان گرفتن مشاغل مزدی برایشان بسیار کاهش یافته بود. مردان می‌توانستند در جستجوی کار مهاجرت کنند اما مهاجرت برای زنان به دلیل بارداری و مراقبت از کودکان بسیار مشکل بود.
با سخت‌تر شدن شرایط کار، یکی از شغل‌هایی که مردان به آن رو می‌آوردند پیوستن به ارتش بود. شغلی که برای زنان ممکن نبود.  مردان به عنوان سرباز در ارتش مزد دریافت می‌کردند، اما زنانی که در ارتش بودند همسرسربازان، روسپی و یا آشپز و نظافتچی بودند که به هیچکدام از این کارها مزدی پرداخت نمی‌شد و تنها چیزی که به این زنان تعلق می‌گرفت جای خواب و خورد و خوراک بود.(فدریچی ٧٤) شرایطی که در قرن ١٧ بازهم به ضرر زنان تغییر کرد. «بررسی اسناد مرتبط با قوانین و مقررات، سوابق مالیاتی و اتحادیه‌های شغلی موجود آن دوره نشان می‌دهد که زنان اجازه کار در خارج از خانه را نداشتند و تنها می‌توانستند در شغلی که شوهرانشان داشتند با آن‌ها همکاری کنند.» (فدریچی – ٩٢) روشی که همچنان ادامه دارد و هرجا مردی یک واحد صنفی کوچک در اختیار دارد حتما همسرش به گونه‌ای بخشی از کار را انجام می‌دهد، درحالی که برای زنان کار محسوب نمی‌شود، اما اگر حضور نداشته باشد آن شغل به راحتی اداره نخواهد شد و باید کارگری با اختصاص دستمزد برای آن کار استخدام شود.
در نتیجه‌ی از دست دادن امکان انجام کار و کاهش دستمزد، نداشتن پول وسرپناه بسیاری از زنان به فحشا روی‌آوردند. حتی برخی زنان شوهردار نیز برای کسب درآمد برای خانواده به این کار تن دادند. گزارش‌ها نشان‌دهنده‌ی  افزایش روسپی‌ها در اواخر قرن ١٦ و ١٧ در کشورهای مختلفی همچون فرانسه، انگلستان و اسپانیا  است. هر روز زنان بیشتری از حومه و اطراف به شهر‌ها می‌آمدند و در دروازهای شهرها، خیابان‌ها و روی پل‌ها پرسه می‌زدند و خیلی زود فحشا یک شیوه‌ی گذران زندگی برای جمعیت زیادی از زنان شد.
در اواخر قرون وسطی فحشا چون یک شر لازم پذیرفته شده بود و زنانی که خود را روسپی معرفی می‌کردند «زنان مشترک» نامیده می‌شدند و از یک رژیم دستمزدی بالا برخوردار بودند. (فدریچی ٩٧) اما در این دوره، وضعیت و نگرش جامعه به کار فحشا تغییر کرده بود. ابتدا برای روسپیگری محدودیت‌هایی ایجاد شد و پس از آن جرم انگاشته شد. بین سال‌ها ١٥٣٠ تا ١٥٦٠ خانه‌های محل استقرار روسپی‌ها بسته شد و آن‌ها در خیابان‌ها پراکنده شدند. خیابان‌گردها به پرداخت جریمه، شلاق، تبعید و دیگر اشکال بیرحمانه‌ی مجازات محکوم می‌شدند و در عین حال تجاوز به یک روسپی جرم محسوب نمی‌شد. در مادرید این زنان فقط اجازه داشتند در خیابان‌ها و ورودی شهرها اقامت کنند و اگر دستگیر می‌شدند  جریمه می‌شدند و تا شش سال اجازه ورود به شهر را نداشتند، ضمن اینکه موها و ابروهایشان نیز تراشیده می‌شد. (فدریچی ٩٤) مجازات‌ها علیه زنان بود و نه مردان، و این خود وسیله‌ای برای تحکیم قدرت مردان بود. هرمردی می‌توانست با استفاده از این جرم‌سازی و با اعلام این که این زن روسپی است یا این که به تمایلات جنسی او پاسخ داده است، موضوع را علنی کرده و آن زن را در هم بشکند. زندگی زنان عملا در دست مردان بود و مردان قدرت یافته بودند که آن‌ها را بکشند و یا زنده نگه دارند. (فدریچی ٩٩)
کارزار کارگران مرد در بخش صنعت علیه به کار گرفتن زنان عامل مهم دیگری در بیرون راندن زنان از عرصه‌ی کار مزدی بود. از اواخر قرن ١٥ مردان به منظور حفظ خودشان در مقابل فشار کارفرماها، که زنان را با دستمزدهای پایین‌تری استخدام می‌کردند، تلاش‌هایی را برای بیرون راندن زنان از عرصه‌ی صنعت، کارگاه‌ها و کارخانه‌ها آغاز کردند. شواهد فراوانی از این تلاش کارگران مرد در کشورهای مختلف اروپا وجود دارد، تا جایی که کارگران مرد، کار برای کارفرماهایی که زنان را به کار می‌گرفتند، تحریم می‌کردند.» (فدریچی ٩٥) در روستاها نیز وضع به همین منوال بود. اگر زنی شغلی داشت که با درآمد آن می‌توانست گذران زندگی کند، به تدریج نمی‌توانست در آن دهکده بماند وبیرون انداخته می‌شد. (فدریچی ٩٣) مشخص بود که این تلاش‌ها بدون همراهی مسئولان و نهادهای موجود نمی‌توانست موفق شود. قانونگذاران وسرمایه‌دارها نیز نه تنها با اخراج زنان از صنعت، شورش‌های مردان کارگر را آرام می کردند بلکه این اقدام موجب می‌شد وجود زنان در بازتولید نیروی کار درون خانه (آن‌هم بدون مزد) تثبیت شود. (فدریچی ٩٦)
غیر از حفظ فضای کاری بیرون، کارگران مرد  ترجیح می‌دادند زنان را به کار در خانه نیزمحدود کنند، زیرا «وجود زنان درخانه، انجام کارهای خانه و مدیریت مقتصدانه خانه به عنوان بخشی از وظایف یک همسر، به آن‌ها کمک می‌کرد که در شرایط بد اقتصادی موجود، دغدغه اقتصاد خانه را نداشته باشند و با آسودگی به کار بیرون از خانه‌ی خود بپردازند.» (فدریچی ٩٦)
یکی از حقوق اساسی که زنان از دست دادند حق اداره یک فعالیت اقتصادی به تنهایی بود و با سازماندهی جدید کار، همه کارها و فعالیت‌های زنان  نا- کار تعریف می‌شد. در این دوره شاهد کاهش و حذف دستمزد برای بسیاری از کارهای زنان و محروم کردن آنان از ورود به بسیاری از مشاغل خارج از خانه هستیم که منجر به عدم توانایی زنان در حمایت مالی از خودشان و ناممکن شدن گذران زندگیشان می‌شد. در نتیجه زنان به دنبال حامی، تنها راه پیش رویشان ازدواج بود، ازدواج تبدیل به شغل زنان شده بود. (فدریچی ٩٣)
خیلی زود هر آن کاری که  زنان در خانه انجام می‌دادند تحت نام «خانه‌داری و کارخانگی» تعریف شد و بابت آن مزدی پرداخت نمی‌شد. (فدریچی ٩٤)  محدود کردن زنان به خانه، به مردان طبقه‌کارگر و فرودست جامعه نیز قدرتی مشابه مردان مالک و اشراف در مقابل زنان می‌داد. براساس یک قرارداد اجتماعی- جنسی نانوشته، زنان کارگر برای مردان کارگر جایگزین زمین‌های محدودی شدند که در حصارکشی وخصوصی‌سازی از دست داده بودند وبه گونه‌ای در قدرت سهیم شدند. (فدریچی ٩٧) بدین معنا که با کنار گذاشتن زنان از کارمزدی، زنان و کارشان در اختیار مردان قرار گرفت تا آن‌ را مطابق میل خود به کار گیرند.  به شکلی که هرکاری که زنان داخل خانه انجام می‌دادند حتی اگر به بازار عرضه می‌شد، کار محسوب نمی‌شد. بر این اساس، اگر زنان خیاطی می‌کردند کار خانگی محسوب می‌شد، حتی اگر لباس برای اعضای خانواده نبود و بدین وسیله زنان و کارشان در اختیار شوهرانشان بودند.  نهادهای شهری موجود حتی پا را فراتر از این گذاشتند و زنان بیوه را هم از گذران زندگی محروم می‌کردند. آن‌ها به اتحادیه‌های کار می‌گفتند چنانچه زنان، به ویژه بیوه‌ها تولیداتی عرضه کردند، محصول یک کار واقعی نیست بنابراین از آن‌ها خریده نمی‌شد یا به قیمتی بسیار پایین خریده می‌‌شد. به طوری که به تدریج خود زنان نیز این داستان را باور ‌کردند وبابت آن شکایتی نیز نمی‌کردند. (فدریچی ٩٢)
زنان بدون دسترسی به مزد و نادیده ماندن به عنوان تولید کننده یا  کارگر، به فقر و وابستگی اقتصادی هرچه بیشتر به شوهرانشان سوق داده می‌شدند. فقر و فرودستی زنان اما باعث شورش‌های وسیعی در طی قرن ١٧ و ١٨ در اروپا شد. در نتیجه‌ی کاهش دستمزدها و افزایش قیمت‌ها شورش‌های وسیعی معروف به «شورش‌های غذا» در این قرن‌ها شکل‌گرفت که زنان در آن‌ها نقش پیشگامی داشتند. زنان زودتر از مردان به خیابان‌ها آمدند و یا برای بدست آوردن غذا به خانه‌های ثروتمندان حمله می‌کردند. (فدریچی ٨٠) در حالی که تنها اسلحه‌ی آن‌ها بدن‌ گرسنه‌اشان بود.
خانواده
خانواده به شکلی که مرد مالک مطلق و مسلط بر کلیه اعضای آن، و روابط درون خانواده و جایگاه آن همچون یک نهاد اقتصادی، سیاسی اجتماعی تثبیت شده باشد، شکل غالب و پذیرفته‌ شده‌ی آن زمان در بین اشراف و مالکین و عمدتا ناشی از مالکیت خصوصی بود. حتی در  مواردی  که زن از طریق ارث به مالکیت دست می‌یافت، همه‌ی دارایی او تحت اختیار و کنترل همسرش قرار می‌گرفت.
آنچه که در فرآیند سرکوب‌های نظام‌مند، عمدتا در دو سده‌ی ١٥ و ١٦، بر بدن و کار زنان در حوزه‌های مختلف اقتصادی و اجتماعی واقع شده بود آغازگاهی برای جداسازی خانواده از حوزه‌ی عمومی و تبدیل آن به مکانی برای انجام کارهای مختلف مربوط به اعضای آن و همچنین مرکز اصلی تولید مثل بود.  برای بسط نظم سرمایه‌داری و اطمینان از جاری بودن و رعایت آن درون خانواده، لازم بود دولت بر آن نظارت داشته باشد. حالا همانند خانواده‌های اشراف و بورژوایی و با توجه به آنچه طی دو قرن درجامعه بین زنان و مردان رخ داده بود، در خانواده‌های کارگران و دیگر اقشار نیز مرد تبدیل به نماینده‌ی دولت ‌شد تا همسر و فرزندان خود را (به مثابه فرودستان) کنترل کند. (فدریچی ٩٧)
بلافاصله پس از ازدواج و تشکیل خانواده، زن برای کارگر مرد یک «کمک» بود. در هر کاری که کارگر مرد انجام می‌داد، به ویژه در خانه‌سازی که یکی از کارهای متداول سده‌های اول و دوم سرمایه‌داری بود، او باید همراه مرد کار می‌کرد. در کنار انجام کارهای خانه و برآوردن دیگر نیازهای مرد، فرزندانی برایش می‌آورد که آن‌ها نیز باید از سنین پایین در مشاغل مختلف کار می‌کردند. اما با این که زن شانه به شانه‌ی مرد برای بازار و کارفرما کار می‌کرد، این مرد بود که مزد او را می‌گرفت. در انگلستان چنانچه زن در شغلی دیگر مثل پرستاری یا شیردهی نوزاد کار می‌کرد، دستمزد او به طور قانونی به شوهرش تعلق می‌گرفت. براساس این سیاست‌گذاری و وابسته نگاه داشتن زنان به مردان، بهره‌برداری از کار و دستمزد زنان در کنترل مردان قرار می‌گرفت، شرایطی که فدریچی آن را «پدرسالاری مزد» نام نهاد. بنابراین اگر ادعا می‌شود که مردان کارگر با رژیم کار- مزدی جدید، به گونه‌ای از وابستگی به زمین رهایی یافتند، آن گروه که شرایط برده‌داری بر آنان مستولی گشت، زنان طبقه‌ی کارگر یا کارگران زن بودند. (فدریچی ٩٨)
اما در شرایط فلاکت‌بار زندگی کارگران مزدبگیر، فرصت زنان کارگر برای انجام کارهای خانه و در جهت بازسازی نیروی کار برای روزِ کاری بعد بسیار محدود بود. زنان کارگر (متاهل و یا مجرد) معمولا باید شغل‌های مختلفی دست وپا  می‌کردند تا پول ناچیزی به دست آورند. به این ترتیب، در این دوران زن‌خانه‌دارِ تمام وقت به مفهوم شناخته شده امروزی آن وجود نداشت.
از آنجا که اکثر زنان به عنوان خدمتکار در خانه کارفرما یا برای بازار مشغول کار بودند، به تعویق انداختنِ ازدواج و عدم تشکیل خانواده تشویق می‌شدند. دهکده‌های انگلستان در قرن ١٦ یک چرخش سالانه‌ی ٥٠ درصدی به ضرر ازدواج را تجربه کردند. اغلب  این زنان تهیدست بودند  زیرا می‌ترسیدند فرزندانشان به نفع نهادهای عام المنفعه از آنان گرفته شوند، که در این صورت فرزندان آنان به دایه‌ سپرده می‌شد تا برای کار عمومی پرورش یابد. حدس زده می‌شود که یک سوم یا بیشتر جمعیت روستایی اروپایی مجرد بودند. در شهرها این نرخ بالاتر هم بود، در آلمان ٤٠ درصد «پیردختر» یا بیوه بودند. (فدریچی ٩٩) برخی روسپی‌ها نیز برای کارگران نقش همسر را ایفا می‌کردند و علاوه بر خدمات جنسی، غذا نیز می‌پختند، شست وشو می‌کردند و شغل‌های کوچک خارج از خانه داشتند که کارگران مرد از کار و مزد آن‌ها نیز بهره می‌بردند. (فدریچی ٩٩)  
طی قرن‌های ١٦ و ١٧ کار زنان درون خانواده‌ خودشان در حداقل بود و آن‌ها عمدتا برای خانواده کارفرما یا بازار کار می‌کردند. یک سوم جمعیت زنان در انگلستان، اسپانیا، فرانسه و ایتالیا به عنوان خدمتکار در خانه‌ها کار می‌کردند. گرچه زنان کارگر عمدتا برای بازار کار می‌کردند و کارخانگی خانه خود را کمتر انجام می‌دادند، اما تقسیم جنسیتی درون سازمان کار سرمایه داری شکل گرفته و در حال نهادینه شدن بود. (فدریچی ٩٩)
به مرور دو عامل اصلی، یعنی محدودیت‌های قانون کار برای استخدام زنان و کودکان در کارخانه‌های صنعتی به دلیل نیاز به بازتولید نیروی کار، و شورش‌های کارگران، اعم از زن و مرد، برای کسب دستمزد بیشتر، به منظور توانایی حمایت از همسر «غیرکارگر» که در حال گسترش بود، و به ویژه برای جلوگیری از کار کودکان، موجب تغییرشکل خانواده شد. (فدریچی ٩٩) باید گفت که وارد کردن نیروی کار بومیان از مستعمره‌ها نیز یکی از موضوعاتی بود که امکان چنین تغییری را می‌داد، نیروی کار بسیار ارزان که اکنون در اختیار سرمایه‌داری قرار گرفته بود. در نتیجه برای برنامه‌ریزی مجدد به منظور محروم کردن زنان از مزد‌ معامله‌ای بین کارگران مرد و کارفرما صورت گرفت.
جدا شدن تولید از خانه روندی نبود که در مدت کوتاهی صورت گیرد، به عنوان مثال نساجی یکی از کارهای مهم  خانگی بود «که پیش از ١٨٤٠ میلادی به صورت صنعت نساجی به کارخانه‌ها انتقال یافت و به یک فعالیت اقتصادی اجتماعی تبدیل گردید.» (زارتسکی ٩٣) این صنعت هنوز هم از آن دسته صنایعی است که زنان کارگران اصلی‌اش را تشکیل می‌دهند. دورشدن هرچه بیشتر تولید کالا از خانه، به تدریج در نگرش همگان نیز حساب خانوده را از اقتصاد جدا کرد، مکانی که کار زنان را در پرده نگه می‌داشت. دوپاره شدن موضوعی که در اصل واحد، و مربوط به سلطه سرمایه‌داری بر کل جامعه است. «هر چه  تولید گسترده‌تر شد و در دست شرکت‌های بزرگ قرار گرفت خانواده نهاد مهمتری شد که وقف نیازهای شخصی اعضای آن بود. به همین ترتیب هم جایگاه زن خانه‌دار ابهام بیشتری می‌یافت. ارتباط زن خانه‌دار با سرمایه‌داری غیرمستقیم شد و جایگاه طبقاتی‌اش براساس جایگاه همسرش مشخص می‌شد.» (زارتسکی ٩٣)
«تنها در قرن ١٩ و در پاسخ به یک دوره شدید مبارزات در مقابل کار سخت صنعتی بود که "خانواده مدرن" در میان طبقه‌ی کارگر، ابتدا در انگلستان و سپس در امریکا در عرصه‌ی اجتماع ظاهر گشت و عمومیت یافت، که در آن زن خانه‌دار بدون دستمزد، کارخانگی، بازتولید نیروی کار و کار تولید مثل را انجام می‌داد.» (فدریچی ٩٨) سپهری جداگانه خلق شد که کار جسمی و روانی زنان این سپهر را بازتولید می‌کرد، زن تنها کار می‌کرد. زن خانه‌دار برای یک مرد خاص، برای خود، برای فرزندان و خویشاوندان خود کار می‌کرد. خانه‌داری و بچه‌داری وظایف طبیعی و شخصی تلقی شدند که بیرون از جامعه و در فضای خصوصی انجام می‌گرفت. (زارتسکی ٩٤)
خانواده همچون دولت یا نهادی مذهبی با قراردادن یک مرد منفرد به عنوان قانونگذار در راس آن هویت یافت. نهادی سلسله‌مراتبی با ریاست مردان که در جامعه‌ی سرمایه‌داری به منظور تصرف و پنهان کردن کار زنان در خانه و به ویژه تولید مثل آن‌ها شکل گرفت. زن در این نهاد بسیاری از قدرت‌های خود را از دست می‌دهد، از کسب و کار خانواده خارج و تبدیل به نگهدارنده‌ی خانه و اعضای آن می‌شود. نهادی که در آن قدرتی مشابه مردان طبقات بالا به مردان طبقات فرودست، و با محروم کردن زنان از دستمزد، اعطا شد. (فدریچی ٩٧ و ٩٨)
همانطور که مایز می‌گوید خانواده هسته‌ای با شکلی شبیه سرمایه داری اروپایی، همچون پایه و ساختار ازلی کلیه روابط مردان – زنان نهادینه می‌شود و در سراسر جهان گسترش می‌یابد. ضمن این که واقعیت سلسله‌مراتبی بودن این ساختار پنهان می‌شود. در قوانین، برنامه‌ریزی‌ها و سیاستگذاری‌های توسعه‌ی لیبرالی همین استراتژی پی‌گرفته می‌شد و تنها با عبارت‌هایی نظیر «مشارکت درون خانه» ماهیت واقعی آن در لفافه پوشانده می‌شد و رابطه‌ی سلسله مراتبی درون آن به یک تقسیم کار ساده تقلیل داده می‌شد. یک رابطه‌ی سلطه جویانه که بخشی از روابط سلطه‌ی موجود در هر جامعه در سطح بین المللی است. رابطه‌ی سلطه‌ای که مبتنی بر تقسیم جنسی کار است و شکل موجود و مسلط تقسیم کار در جامعه و خانواه می‌باشد که نمی‌توان این‌ها را به یکدیگر مرتبط ندانست.(مایز ٧١-٦٩)
تغییرات تاریخی آغاز شده طی چهار سده‌ بالاخره در قرن ١٩ به خلق زن خانه‌دار انجامید و تعریف جدیدی از زنان در مقابل مردان در جامعه ارائه داد. تقسیم جنسی کارِ ناشی از این تغییرات نه تنها زنان را در کار بدون مزد تولید مثل تثبیت کرد بلکه وابستگی آنان به مردان را نیز بیشتر ساخت.
مستعمره‌ها
با لنگر انداختن کشتی کریستف‌کلمب در سواحل قاره امریکا در اواخر قرن ١٥، گویا رویای منبع پایان‌ناپذیر نیروی کار برای سرمایه‌داری و دولت‌های اروپایی که به درختان بی‌پایان جنگل‌های امریکا تشبیه می‌شد، متحقق شد. اما اروپاییان با تسخیر امریکای جنوبی مرگ را برای بومیانِ قاره به ارمغان بردند. «یک قرن پس از تسخیر حدود ٧٥ میلیون نفر یعنی ٩٥ درصد ساکنان دنیای جدید نابود شده بودند که برخی، مثل دیوید استانارد، عنوان هولوکاست امریکایی را برای آن به کار می‌برند.» (فدریچی ٨٦)
آیین‌ها، مذاهب، نوع پوشش، رسوم و فرهنگ جنسیتی خاص بومیان، آن‌ها را در نظر اسپانیایی‌ها چون حیوانات می‌نمود و برای فاتحان نشان از عدم آموزش مذهبی (مسیحی) آنان بود. طی دهه‌های اول استعمار (نیمه اول قرن ١٦) کشیشان به تبلیغ مسیحیت می‌پرداختند و سعی داشتند آیین‌های بومیان را محدود کنند، اما اجرای برخی آیین‌ها نیز نادیده گرفته می‌شد. بومیان نیز در ظاهر به پرستش مسیح پیشنهادی کشیشان تن در داده بودند اما در کنار آن مراسم و آیین‌های خود را نیز داشتند.
پیش از استعمار، زنان در قبایل فضاها و جمع‌های خاص خود را داشتند و فعالیت‌های شان در امور و زندگی قبیله بسیار موثر بود. زنان گرچه با مردان مساوی نبودند اما در زندگی قبیله و تصمیم‌گیری‌ها موثر بودند. کشاورزی می‌کردند وحق آب و زمین داشتند، در خانه کار می‌کردند، تهیه لباس برای آیین‌های مختلف را بر عهده داشتند، با فواید گیاهان و دانه‌ها آشنا بودند و برای درمان از آن‌ها استفاده می‌کردند. هنوز خدایان زن در میان قبایل پرستش می‌شدند و زنان برگزار کننده‌ی آیین‌ها و مراسم بودند. آن‌ها درمانگران اصلی، حافظان خدایان و الهه‌ها، نگهبانان مذاهب خود بودند واز الهه‌های مختلف برای حفاظت قبیله و مردم خود کمک می‌گرفتند. (فدریچی ٢٣٠)
از اولین جاذبه‌های دنیای جدید برای استعمارگران طلا و نقره بود که با به کارگیری نیروهای بومی و تحت انضباط کار درآوردن آن‌ها، با همان روش‌های متداول در اروپا، به استفاده از این منابع دست یافتند. برای بومیان عجیب بود که چرا آن‌ها این همه به طلا و نقره علاقمندند. اجبار آنان به کار از موارد غیرقابل قبول برای بومیان بود که در مقابل آن مقاومت می‌کردند. اما فاتحان بیشترِ کسانی را که برایشان کار نمی‌کردند می‌کشتند و یا کاربرد شیوه‌های خشن و غیرانسانی در برده‌سازی بومیان، آن‌ها را برای چند دهه، برای استخراج طلا و نقره و بردن آن به اروپا، مجبور به کار در معادن کردند.
غصب و حصارکشی زمین‌ها نیز روشی برای سلب مالکیت بومیان بود. حدود یک سوم زمین‌های اشتراکی بومیان از آن‌ها گرفته شد و با تغییر نوع محصول، به مزرعه‌هایی برای کشت نیشکر، تحت مالکیت اسپانیایی‌ها قرار گرفت. غصب زمین‌ها توسط فاتحان و نداشتن زمین برای کار دلیل دیگر افزایش برده‌سازی بومیان بود. (فدریچی ٦٨)
یورش بعدی استعمارگران برای کالای بیشتر که کار بیشتری را می‌طلبید و ناامیدی مبلغین و سلطه‌گران در انقیاد کامل بومیان، منجر به  دستور شاه اسپانیا (١٥٥٠ میلادی) و مجوز دربار و کلیسا برای هرگونه کشتار و شکنجه بومیان شد. «ماشین ایدئولوژی و نظامی‌گری برای آوردن کالای بیشتر و نیروی کار مجانی به اروپا، با هم به حرکت درآمد. همان ابتدا یکی از روسای قبایل مکزیک توسط یک کشیش فرانسیس روی دیرک سوزانده شد.» (فدریچی ٢٢٦)
مقابله‌های بیشتر با بومیان برای ممنوع کردن انجام مراسم و اجبار آنان به رعایت قوانین جدید به منظور آماده کردن آنان برای کار صورت می‌گرفت. نابودی معابد و هرآنچه به خدایان بومی مربوط می‌شد، تغییر در ساختار زندگی بومیان، غصب زمین‌ها، دستگیری و آزار درمانگران بومی، که عمدتا زنان بودند، بخشی از این فشارها بود. از سوی بومیان نیز مقاومت در برابر تحمیل شیوه‌های جدید زندگی و حذف مذهب و آیین‌های بومی بیشتر شد. جنبش‌ها فراگیر شد و یکی از وجوه آن رد کردن دین، مراسم و شیوه‌ی زندگی تحمیلی استعمارگران بود و در اکثر این حرکت‌ها زنان نقش اصلی داشتند. در ١٥٢٤ و اولین جنگ اسپانیایی‌ها برای به انقیاد کشیدن بومیان چیاپاس، این کاهنه‌ها بودند که مردم را به مقاومت علیه مقامات مستعمره ترغیب می‌کردند. (فدریچی ٢٣٢) در همه مناطق و درمیان همه قبیله‌ها، بیشتر زنان بودند که برای حفظ شیوه پیشین زندگی خود که در آن موقعیت نسبتا قدرتمندی داشتند و مورد احترام افراد قبیله بودند، مقاومت می‌کردند. هنوز زنان در نگهداری شکل جمعی فعالیت‌های قبایل نقش داشتند و در بسیاری موارد نیز مخفیانه آیین‌ها را برگزار می‌کردند.
با توجه به نقش پررنگ زنان در مقابله‌ها، روش اصلی جاری ساختن انضباط کاری در مستعمره‌ها، شکار ساحره بود و با این توجیه بیشترین حمله علیه زنان صورت می‌گرفت. از سویی دیگر در برخی از این جوامع و قبیله‌ها با کشف شبکه‌های زیرزمینی توسط کشیشان، نقش زنان به عنوان بازیگران اصلی بیشتر مشخص می‌شد. زمانی که اولین دسته از فاتحان اسپانیایی به دنیای جدید رسیدند هنوز کشتار ساحره‌ در اروپا وسعت و گستردگی نیافته بود، اما حمله‌ی فاتحان به کاهنه‌ها و در مرکز آن به زنان در مستعمره‌ها آغاز شد و گسترش یافت. معمولا زنان با الگوهای مشابه و متداول در اروپا محاکمه می‌شدند. جرم آن‌ها  بت‌پرستی بود و گناه محسوب می‌شد، آنان باید به آن اعتراف می‌کردند. سپس محکومیت و تنبیه آنان اعلام و اعمال می‌شد که شامل تحقیر در ملاء عام، تبعید، شکنجه، دیگر اشکال تحقیر وتوهین، سوزاندن و کشتن بود.(فدریچی ٢٢٧) زنان به خاطر برپایی آیین‌ها و درمانگری به عهد بستن با شیطان، پیشکش کودکان به شیطان و آدمخواری اعتراف می‌کردند. شیطان برای بومیان مفهومی ناشناخته بود اما به اروپاییان مجوز مجازات آن‌ها را می‌داد. اتهام شیطان‌پرستی به قبیله‌ها و زنان بومی، ابزاری برای انقیاد جمعیت بومی به منظور استفاده از منابع و نیروی کار مجانی آنان بود. ساحره‌ها و درمانگران (اگر زنده می‌ماندند) در نتیجه‌ی این محکومیت‌ها و عدم امکان مقابله با آن، اعتبار خود را در اجتماع و قبیله‌ از دست می‌دادند. رفتارهای تحقیرآمیز نسبت به حافظان خدایان و الهه‌های زن، بومیان را از خدایان‌شان ناامید می‌کرد، نگهبانان مذاهب را بی‌اعتبار می‌ساخت و رابطه‌های جمعی میان افراد قبیله را سست می‌کرد. کشتار مردان و به ویژه زنان به جرم شیطان‌پرستی، کارکردی کلیدی در به انقیاد درآوردن مردم و نیروی کار و همچنین بازتعریف روابط جنسیتی در جوامع تحت استعمار داشت. شکار ساحره که ابتدا تصور می‌شد فقط در اروپا وجود داشته، در مورد بومیان امریکا و افریقا نیر در سطح وسیعی اعمال شد که منجر به نابودی وسیع بومیان این مناطق شد. پدیده‌ی شکار ساحره چنان بر بدن جوامع استعمار زده حک گردید که در دهه‌های بعد  حتی در خود این جوامع نیز اعمال شد و هنوز هم در برخی کشورها مثل نیجریه و کامرون ادامه دارد.
اوج حمله‌ی اسپانیایی‌ها علیه بومی‌ها به ویژه زنان، به عنوان حافظان آیین‌ها وشیوه‌های زندگی قبایل، در فاصله‌ی ١٦١٩ تا ١٦٦٠ میلادی صورت گرفت. (فدریچی ٢٢٧) فاتحان با همراهی کشیشان در کنار دستگیری، آزارهای شدید، شکنجه و کشتارِ عمدتا زنان فقیر، به بازتعریف فضاهای جدیدِ فعالیت و شیوه‌های جدید زندگی برای بومیان می‌پرداختند. طی این مجازات‌های نظام‌مند دوسوم جمعیت بومی امریکا طی چند دهه‌ی اول تصرف نابود شدند که یک بحران جمعیتی در میان بومیان را درپی داشت.
مجموعه‌ فشارهای عنوان شده، زنان را به دشمنان اصلی قوانین استعمارگران تبدیل کرد و موجب شد آیین‌های مسیحی را رعایت نکنند، عشاری ربانی انجام ندهند، فرزندان خود را غسل تعمید ندهند، با کشیشان و نهادهای استعمارگران همکاری نکنند.
در مناطقی از آند برخی زنان خودکشی کردند یا فرزندان پسر خود را کشتند که هم به دلیل مخالفت با رفتن آن‌ها به معادن و هم به دلیل ترس از تاثیر گرفتن آن‌ها از رفتارهای مردان بود. برخی نیز اجتماعات و گروه‌های خود را تشکیل دادند تا بتوانند از خود در مقابل روسای محلی بومی، که حالا از سوی استعمارگران به عنوان رهبر و محافظ قبیله و به ویژه زنان، تعیین شده بودند، دفاع کنند. این زنان ستون‌های اصلی بسیاری از جنبش‌های ضداستعماری در کل مناطق بودند.
پس از دهه‌ها سرکوب، ساختار زندگی بومیان و به ویژه شرایط زنان تغییر کرد. حق زنان نسبت به آب و زمین حذف شد، علاوه بر این که زنان مجبور به انجام کارهای خانه و پختن غذا بودند، باید در هرکاری که شوهرانشان انجام می‌دادند نیز همراه آنان کار کنند، جایگاه زنان تا حد خدمتکاری پایین آمده بود. تحمیل روش تک همسری اروپایی به مستعمره‌ها نیز باعث شد که فحشا در این جوامع گسترش یابد. مردان برای تک همسری باید زنان دیگر خود را طلاق می‌دادند و بسیاری از این زنان به فحشا روی آوردند.
مجموعه‌ی این شرایط نشان می‌دهد که چگونه سرمایه‌داری منابع و معادن دنیای جدید و نیروی کار بومیان را به نفع خود مصادره کرد و در کنار آن چگونه جایگاه اقتصادی و اجتماعی زنان را فروکاست، آنان را تحقیر و خوار کرد، مردان را در مقابل آنان قرار داد و با تغییر ساختار زندگی و اجبار آنان به زندگی با مقررات و شرایط مسیحیت، سرمایه‌داری و مردسالاری زنان را وابسته‌ی مردان کرد.
سخن پایانی
با این که روابط قدرت نابرابر و سلسله‌مراتبی بین زنان و مردان پیش از سرمایه‌داری نیز وجود داشت اما، در روند شکل‌گیری سرمایه‌داری زنان فرآیند منحصر به‌فردی از نزول درجه و فرودستی را تحمل کردند که نقش آن‌ در انباشت سرمایه اساسی و پایه‌ای بود و تا امروز نیز چنین است.
شکار ساحره در اروپا و مستعمره‌ها و در کنار آن ساختارهای جدید جامعه و قانونگذاری‌ها در حوزه‌های مختلف تولید مثل، کار و دستمزد، خانواده، حذف زنان از فضاهای عمومی و شهری، اعطای قدرت کنترل زنان به مردان، اعم از شوهر، پدر، برادر و دیگر شهروندان مرد در کلیه‌ی حوزه‌های موجود جامعه، در فرودست‌سازی هویت اقتصادی و اجتماعی زنان نقش مرکزی داشت. آنچه که موجب شد این فرآیند نتیجه دهد و زنان عقب بنشینند، دو قرن حمله، شکنجه، ترور اعمال شده علیه زنان بود. شکار ساحره کل تجربیات زنانه و دانشی را که تعیین کننده جایگاه زنان در روابط اجتماعی پیشاسرمایه‌داری بود، نابود کرد.
تولید مثل امری طبیعی تلقی شد، از بُعد اقتصادی کاری بدون ارزش انگاشته شد و به تدریج دیگر به عنوان کار دیده نشد و در ادامه‌ی آن نگهداری فرزندان درون چارچوب خانواده‌ی هسته‌ای نیز به آن افزوده شد.
انتقال بخشی از قدرت نهادهای اجتماعی و اقتصادی به مردان در کل جامعه و به ویژه درون خانواده، امکان تصرفِ کار تولید مثل زنان، نتیجه‌ی تولید مثل زنان و نیروی کار ِ زنان را کامل‌تر کرد. مردان ‌توانستند نه تنها خواست دولت و اعمال قوانین تنظیم شده بلکه، خواست شخصی خود را نیز بر زنان اعمال کنند.
در رژیم پولی جدید، که هر روز بیشتر گسترش ‌یافت، تنها تولید برای بازار یک فعالیت مولد ارزش تلقی ‌شد، پس پرداخت مزد کمتر و به تدریج بیرون راندن سازمان‌یافته‌ی زنان از حوزه‌ی کار مزدی، که با همراهی کارگران مرد صورت گرفت، زمینه ساز راندن زنان به خانه‌ها شد.
در انباشت اولیه‌ی سرمایه‌داری علاوه بر طلا و نقره‌ی غارت شده از مستعمره‌ها، نیروی کار مجانیِ اولین برده‌ها و بومیان امریکا و افریقا، بهره‌کشی از نیروی کار، فوقِ بهره‌کشی از نیروی کار زنان، در اختیار گرفتن نیروی تولید مثل زنان توسط بازار، تقسیم جنسی کار و محصور ساختن زنان در محیط خانواده‌ی هسته‌ای برای انجام کار خانگی و بازسازی نیروی کار در ایجاد رابطه‌ی سلسله‌مراتبی جنسی همانند سلسله‌مراتب نژادی در سراسر جهان نقش داشت.
نیروی کار مجانی یا ارزان نه تنها در انباشت اولیه که در انباشت سرمایه در دوره‌های مختلف نیز تاثیر دارد و شاهد هستیم که سرمایه‌داری برای استفاده از نیروی کار ارزان‌تر هر چه بیشتر به کشورهای پیرامون می‌رود، با پرداخت حداقل دستمزد هر چه بیشتر از کار زنان استفاده می‌کند، به گونه‌ای که امروزه از پدیده‌ی زنانه‌شدن کار نام برده می‌شود. به کنترل نیروی تولید مثل زنان ادامه می‌دهد، از کارخانگی و بازتولید نیروی کار برای بازار که توسط زنان انجام می‌شود نیز سود می‌برد. درحالی که ادعا می‌شود رشد و انباشت بیشتر سرمایه نتیجه‌ی پیشرفت فناوری و تخصصی شدن کار است، به آسانی مشهود است که بخش عمده‌‌ای از سود سرمایه‌ نتیجه‌ی تولید مثل و کار ارزان زنان است.
زنانِ کشورهای پیرامون برای فرار از مردسالاری سنتی و در تضاد میان زندگی سنتی و مدرن، به بازار کار جدید می‌آیند و با ساعات کار طولانی، دستمزدی حداقلی را برای امرار معاش خانواده به خانه می‌برند. تضادی که زندگی زنان طی این قرن‌ها همواره با آن روبرو بوده است.  اما همان‌گونه که کل تاریخ و همینطور تاریخ سرمایه‌داری  نشان داده است، مقاومت‌ها و مبارزات زنان در مقابل مردسالاری و سرمایه‌داری ادامه دارد. زنان در صف اول مبارزات برای نان و آزادی هستند. شاید کسی تصور نمی‌کرد روزی زنان از زیربار تولید مثل شانه خالی کنند و این شانه خالی کردن تبدیل به بخشی از مبارزات طبقاتی شود و دولت‌ها به تهدید و ارعاب یا گذاردن جایزه برای تولید مثل متوسل شوند. این امر بیش از هر چیز وابستگی سرمایه‌داری به افزایش جمعیت را نشان می‌دهد و هم اینکه تولید مثل امری طبیعی نیست و زنان می‌توانند دوباره کنترل آن را در اختیار بگیرند.
                                                                                                بهمن ٩٦
                                                                                    زرینه صفایی- تریبونی برای زنان چپ